مشکلات کودک در هنگام دندان در آوردن چیست؟

دندان درآوردن یک مرحله طبیعی در رشد کودک است که معمولاً بین 6 تا 24 ماهگی اتفاق می‌افتد. هرچند این فرایند طبیعی است، اما می‌تواند مشکلات و ناراحتی‌هایی برای کودک ایجاد کند. در ادامه به بررسی مشکلات رایج کودکان در هنگام دندان درآوردن و راه‌های مدیریت آن‌ها پرداخته شده است.

علائم و مشکلات رایج

1. درد و ناراحتی لثه:

   • توضیح: فشار ناشی از دندان‌هایی که در حال بیرون آمدن از لثه هستند، می‌تواند باعث درد و ناراحتی شود.
   • مدیریت: استفاده از حلقه‌های دندانی سرد و تمیز، ماساژ ملایم لثه‌ها با انگشت تمیز یا یک پارچه مرطوب و سرد.

2. افزایش ترشح بزاق:

   • توضیح: ترشح بیش از حد بزاق ممکن است به دلیل تحریک لثه‌ها باشد.
   • مدیریت: استفاده از پیشبند برای جلوگیری از خیس شدن لباس‌ها و خشک کردن مرتب صورت کودک.

3. بیش فعالی و بی‌قراری:

   • توضیح: درد و ناراحتی ممکن است باعث بی‌قراری و بیش فعالی کودک شود.
   • مدیریت: ارائه اسباب‌بازی‌ها و حلقه‌های دندانی برای تسکین کودک و ایجاد سرگرمی.

4. مشکلات خواب:

   • توضیح: درد و ناراحتی می‌تواند خواب کودک را مختل کند.
   • مدیریت: ایجاد یک محیط آرام و خنک برای خواب و استفاده از تکنیک‌های آرامش‌بخش مانند نوزاد را در آغوش گرفتن و لالایی خواندن.

5. کم‌اشتهایی و مشکلات تغذیه:

   • توضیح: درد لثه ممکن است کودک را از خوردن غذاهای جامد باز دارد.
   • مدیریت: ارائه غذاهای نرم و خنک مانند پوره میوه‌ها و سبزیجات و دوری از غذاهای سفت.

6. تب خفیف:

   • توضیح: برخی کودکان ممکن است تب خفیفی داشته باشند که به دلیل التهاب لثه‌ها است.
   • مدیریت: اگر تب بالا یا طولانی مدت باشد، باید به پزشک مراجعه شود. در غیر این صورت، استفاده از کمپرس‌های خنک و مایعات زیاد می‌تواند کمک کننده باشد.

7. اسهال خفیف:

   • توضیح: افزایش ترشح بزاق ممکن است منجر به اسهال خفیف شود.
   • مدیریت: اطمینان از مصرف مایعات کافی برای جلوگیری از کم‌آبی بدن و مشورت با پزشک در صورت تداوم اسهال.

8. تحریک پوستی:

   • توضیح: ترشح زیاد بزاق می‌تواند باعث تحریک پوست اطراف دهان شود.
   • مدیریت: خشک کردن مرتب صورت کودک و استفاده از کرم‌های محافظ پوست.

پدیده دندان درآوردن عبارت است از ظهور متوالی دندان های شیری و دایمی. دندان های جدید به طور مداوم از ۶ ماهگی تا ۳ سالگی در می آیند. کودک بین ۱۲-۶ سالگی دندان های شیری خود را از دست می دهد و دندان های دایمی جای آنها را می گیرد.

دکتر فرهت میگوید به طور متوسط اولین مجموعه دندان ها در مدت کوتاهی بعد از دومین سالروز تولد، کامل می گردد.
علایم شایع
تولید بیش از حد بزاق ، دندان قروچه و جویدن هر چیزی که بچه بتواند بگیرد.
درد (این علامت را نمی توان ثابت کرد).
لثه ها ممکن است قرمز و متورم شوند.
تحریک پذیری کج خلقی ؛ لجبازی .اشکال در به خواب رفتن وگریه بیش ازحد معمول.
از نظر دکتر احمد شاه فرهت دندان در آوردن هرگز نباید علت تب، استفراغ، اسهال، بی اشتهایی طولانی، درد گوش، تشنج، سرفه یا بثور محل پوشک در نظر گرفته شود. اینها علایم یک بیماری هستند.
علل و عوامل:
تکامل فیزیولوژیک طبیعی.
عوامل افزایش دهنده خطر
مشکلات مربوط به دندان در آوردن با هیچ یک از عوامل خطرزای شناخته شده ارتباط ندارند.

پیشگیری
مشکلات مربوط به دندان در آوردن را نمی توان پیشگیری کرد ولی می توان علایم آن را تسکین داد. زمان دندان در آوردن بسیار متغیر است. البته توالی دندان در آوردن طبیعی در کودکان به شرح زیر است :
اولین دندان ها (دندان های پیش تحتانی ) در حدود ۶ ماهگی، در دخترها زودتر از پسرها

اولین دندان دائمی در حدود ۶ سالگی
دندان های آسیای کوچک بین ۱۲-۱۰ سالگی دندان های آسیای بزرگ در حدود ۱۲ سالگی

عواقب مورد انتظار
ناراحتی حاصل از دندان درآوردن را می توان به طور نسبی تسکین داد.

عوارض احتمالی
ندارد.

درمان

اصول کلی
لثه کودک را با انگشتان خود مالش دهید؛ این امر بسیار آرامبخش است .
یک پارچه شستشوی زبر را منجمد کنید و اجازه دهید که کودک آن را بجود.
به کودک یک بیسکویت مخصوص دوران دندان درآوردن و یا حلقه پلاستیکی مخصوص دندان درآوردن بدهید (می توانید آن را سرد کنید).
یا یک سواب کتان و آب، دندان های تازه و لثه را تمیز کنید یا این که با پیچیدن یک پارچه شستشوی نرم دور انگشت خود، دندان های کودک و لثه او را تمیز کنید. قبل از مسواک زدن منظم، صبر کنید تا کودک ۳-۲ ساله شود. در این سن، کودکان می خواهند با مسواک زدن از والدین خود تقلید کنند.

در ۳-۲ سالگی مراجعه منظم به دندانپزشک را آغاز کنید.
در ۵ سالگی به کودک توضیح دهید که افتادن دندان کودک طبیعی است. این امر مانع می شود که کودک در هنگام شروع افتادن دندان هایش نگران گردد.

داروها
معمولاً برای ناراحتی حاصل از دندان درآوردن، دارو لازم نیست.

فعالیت
محدودیتی وجود ندارد.

رژیم غذایی
رژیم غذایی خاصی ندارد.

در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید:
اگر درجه حرارت کودک بیش از حدطبیعی شود.
اگر علایم عفونت مثل درد، چرک، تورم بیش از حد یا قرمزی زیاد لثه در حین دندان درآوردن ایجاد گردد.

نتیجه‌گیری

دندان درآوردن یک مرحله طبیعی در رشد کودک است، اما می‌تواند با مشکلات و ناراحتی‌هایی همراه باشد. با شناخت علائم و استفاده از روش‌های مناسب برای مدیریت این مشکلات، می‌توانید به کودک خود کمک کنید تا این مرحله را با راحتی بیشتری پشت سر بگذارد. در صورت بروز علائم شدید یا نگرانی‌های خاص، حتماً با پزشک مشورت کنید.