آبریزش چشم نوزاد؛ علت اشک چشم نوزاد چیست؟

خلاصه مطلب

آبریزش چشم نوزاد معمولا به علت انسداد مجرای اشک، تحریک چشم یا عفونت ایجاد می شود. اگر چشم نوزاد فقط اشک دارد و قرمز یا متورم نیست، ممکن است علت آن انسداد مجرای اشک باشد. اما ترشح زرد یا سبز، قرمزی، تورم، درد، تب، حساسیت به نور یا کدر شدن سطح چشم به بررسی پزشک نیاز دارد.

علت آبریزش چشم نوزاد چیست؟

آبریزش چشم زمانی اتفاق می افتد که اشک بیشتر از حد معمول تولید شود یا مسیر خروج اشک به خوبی کار نکند. در نوزادان، انسداد یا تنگی مجرای اشک یکی از شایع ترین علت های آبریزش مداوم چشم است. با این حال، تحریک چشم، عفونت، التهاب پلک و وجود جسم خارجی نیز می توانند باعث اشک ریزش شوند.

مهم ترین علت های آبریزش چشم نوزاد عبارتند از:

انسداد یا تنگی مجرای اشک
تحریک چشم با دود، گرد و غبار، باد یا عطر
عفونت چشم
التهاب پلک
حساسیت
وجود جسم خارجی در چشم
برگشت مژه به سمت داخل چشم
مشکلات ساختاری پلک یا مجرای اشک
در موارد نادر، بعضی بیماری های چشمی

برای تشخیص علت، فقط مقدار اشک مهم نیست. پزشک به یک طرفه یا دو طرفه بودن آبریزش، رنگ ترشحات، قرمزی چشم، تورم پلک و وضعیت سطح چشم توجه می کند.

شایع ترین علت: انسداد مجرای اشک

مجرای اشک، مسیر باریکی است که اشک را از چشم به داخل بینی منتقل می کند. در بعضی نوزادان، این مسیر از بدو تولد کاملا باز نیست یا به اندازه کافی تکامل پیدا نکرده است. در نتیجه، اشک در گوشه چشم جمع می شود یا از روی صورت پایین می آید.

علائم انسداد مجرای اشک ممکن است شامل موارد زیر باشد:

اشک ریزش مداوم یا گهگاهی
آبریزش بیشتر از یک چشم
جمع شدن اشک در گوشه داخلی چشم
ترشح کم سفید یا زرد کمرنگ
چسبیدن مژه ها، به ویژه بعد از خواب
سفید ماندن سفیدی چشم و نداشتن قرمزی شدید

انسداد مجرای اشک در بسیاری از نوزادان با رشد کودک و تکامل مسیر اشک بهتر می شود. اگر آبریزش ادامه دار باشد یا ترشح، قرمزی و تورم به آن اضافه شود، کودک باید توسط پزشک معاینه شود.

چرا از یک چشم نوزاد اشک می آید؟

اشک ریزش از یک چشم می تواند به علت انسداد مجرای اشک همان چشم باشد. تحریک موضعی، برگشت مژه به سمت داخل، وجود جسم خارجی یا عفونت نیز ممکن است فقط یک چشم را درگیر کند.

اگر آبریزش یک طرفه طولانی شود یا با ترشح، قرمزی، تورم، درد یا بی قراری همراه باشد، بهتر است پزشک اطفال یا متخصص چشم کودک علت را بررسی کند.

آیا اشک آمدن از چشم نوزاد طبیعی است؟

اشک ریزش خفیف و بدون قرمزی یا تورم ممکن است موقتی باشد و در بعضی نوزادان به علت انسداد مجرای اشک ایجاد شود. اگر نوزاد حال عمومی خوبی دارد، چشم را مرتب نمی مالد و سطح چشم شفاف است، می توان تا زمان ویزیت پزشک، چشم را تمیز نگه داشت و علائم را زیر نظر گرفت.

با این حال، طبیعی بودن آبریزش را نمی توان فقط بر اساس سن نوزاد تشخیص داد. آبریزش شدید، ناگهانی یا همراه با علائم دیگر باید بررسی شود.

فرق آبریزش چشم با قی و عفونت چیست؟

آبریزش ساده

در آبریزش ساده، مایع معمولا شفاف و رقیق است. ممکن است یک یا هر دو چشم اشک داشته باشند، اما قرمزی و تورم شدید دیده نمی شود.

ترشح یا قی چشم

ترشح چشم ممکن است سفید، زرد یا سبز باشد و باعث چسبیدن مژه ها شود. مقدار کمی ترشح می تواند همراه با انسداد مجرای اشک دیده شود، اما ترشح زیاد یا مداوم نیاز به معاینه دارد.

عفونت چشم

عفونت چشم ممکن است با قرمزی سفیدی چشم، تورم پلک، ترشح، بی قراری و مالیدن چشم همراه باشد. بعضی عفونت ها واگیردار هستند؛ بنابراین شستن دست ها و استفاده نکردن مشترک از حوله و دستمال اهمیت دارد.

التهاب یا عفونت پلک

قرمزی، پوسته پوسته شدن لبه پلک، تورم و ترشح اطراف مژه ها می تواند نشانه التهاب پلک باشد. برای تشخیص علت و انتخاب درمان مناسب، معاینه پزشک لازم است.

برای آبریزش چشم نوزاد در خانه چه کار کنیم؟

در موارد خفیف، اقدامات زیر می تواند به مراقبت از چشم کمک کند:

چشم را تمیز نگه دارید

ابتدا دست های خود را با آب و صابون بشویید. سپس ترشحات سطحی را با گاز استریل یا پد تمیز آغشته به آب جوشیده ولرم یا سرم شست و شوی استریل پاک کنید.

حرکت دست باید از گوشه داخلی چشم به سمت بیرون باشد. برای هر چشم از قسمت تمیز جداگانه استفاده کنید.

چشم را نمالید

مالیدن چشم می تواند تحریک و قرمزی را بیشتر کند. اگر عفونت وجود داشته باشد، مالیدن چشم ممکن است باعث انتقال عفونت به چشم دیگر شود.

از دود و مواد تحریک کننده دوری کنید

دود سیگار، عطر، اسپری، گرد و غبار و هوای بسیار خشک می توانند آبریزش چشم نوزاد را بیشتر کنند. کودک را از این عوامل دور نگه دارید.

حوله و دستمال را مشترک استفاده نکنید

اگر علت آبریزش عفونت باشد، استفاده مشترک از حوله، دستمال، روبالشی یا وسایل شخصی می تواند باعث انتقال عفونت شود.

برای پاک کردن ترشح از آب ولرم استفاده کنید

گاز یا پد مورد استفاده باید تمیز و ولرم باشد. از آب داغ، فشار دادن چشم و کشیدن شدید پلک خودداری کنید.

آیا ماساژ مجرای اشک برای نوزاد مفید است؟

در بعضی نوزادان مبتلا به انسداد مجرای اشک، پزشک ممکن است روش ماساژ مناسب را به والدین آموزش دهد. این ماساژ باید فقط با روش توصیه شده توسط پزشک و با دست های کاملا تمیز انجام شود.

از فشار دادن چشم، ماساژ شدید، مالش پلک، وارد کردن گوش پاک کن یا هر وسیله دیگری به گوشه چشم خودداری کنید. اگر پزشک علت آبریزش را مشخص نکرده است، قبل از شروع ماساژ از او راهنمایی بگیرید.

برای آبریزش چشم نوزاد چه قطره ای استفاده کنیم؟

قطره مناسب به علت آبریزش بستگی دارد و برای همه نوزادان یکسان نیست. قطره آنتی بیوتیک فقط در بعضی عفونت های باکتریایی و با تشخیص پزشک استفاده می شود.

قطره های ضد حساسیت، قطره های ضد قرمزی، قطره های بزرگسالان و داروهای باقی مانده از درمان قبلی نباید خودسرانه برای نوزاد مصرف شوند. استفاده نادرست از قطره ممکن است باعث حساسیت، تحریک چشم یا تاخیر در تشخیص بیماری اصلی شود.

بنابراین پاسخ کوتاه به سوال «قطره برای آبریزش چشم نوزاد چیست؟» این است: بدون معاینه و تشخیص پزشک، هیچ قطره ای را برای نوزاد شروع نکنید.

درمان خانگی آبریزش چشم نوزاد چیست؟

در موارد خفیف، تمیز نگه داشتن چشم، شستن دست ها و دور کردن عوامل تحریک کننده می تواند به کاهش ناراحتی کمک کند. این اقدامات فقط برای مراقبت از چشم هستند و جای درمان پزشکی را نمی گیرند.

از روش های زیر استفاده نکنید:

ریختن شیر مادر داخل چشم
استفاده از چای یا دمنوش
استفاده از بابونه یا نعناع
ریختن آب نمک خانگی داخل چشم
استفاده از قطره بزرگسالان
استفاده از قطره ضد قرمزی
استفاده از قطره آنتی بیوتیک بدون تجویز
استفاده از پماد باقی مانده از درمان قبلی
پاک کردن چشم با دستمال آلوده
فشار دادن چشم یا مجرای اشک در خانه

چای، دمنوش و گیاهان دارویی استریل نیستند و ممکن است باعث تحریک، حساسیت یا عفونت چشم نوزاد شوند.

چه زمانی برای آبریزش چشم نوزاد به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده هر کدام از علائم زیر، با پزشک اطفال یا متخصص چشم کودک تماس بگیرید:

قرمزی واضح سفیدی چشم
تورم پلک یا پوست اطراف چشم
قرمزی و تورم دردناک در گوشه داخلی چشم و کنار بینی
ترشح زیاد زرد یا سبز
چسبیدن مداوم پلک ها
درد یا بی قراری شدید
مالیدن مداوم چشم
حساسیت به نور
باز نکردن چشم
کدر یا سفید به نظر رسیدن سطح جلویی چشم
تب یا بی حالی
بیرون زدگی چشم
آسیب یا ضربه به چشم
شروع ناگهانی و شدید آبریزش
ادامه پیدا کردن یا بیشتر شدن علائم

در نوزادان بسیار کوچک، به ویژه اگر قرمزی و ترشح قابل توجه وجود دارد، مراجعه به پزشک را به تاخیر نیندازید.

چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟

اگر آبریزش چشم با هر کدام از موارد زیر همراه است، کودک باید در سریع ترین زمان توسط پزشک بررسی شود:

تورم سریع اطراف چشم
قرمزی و تورم دردناک گوشه داخلی چشم
تب و بی حالی
درد شدید یا بی قراری غیرعادی
حساسیت شدید به نور
کدر یا سفید شدن سطح چشم
باز نگه نداشتن چشم
آسیب شیمیایی یا ضربه به چشم
بیرون زدگی چشم

کدر یا سفید شدن سطح چشم، تورم شدید اطراف چشم و باز نگه نداشتن چشم را نباید به انسداد ساده مجرای اشک نسبت داد.

آیا آبریزش چشم نوزاد خود به خود خوب می شود؟

اگر علت آبریزش، تنگی یا انسداد خفیف مجرای اشک باشد، در بسیاری از موارد با رشد کودک بهتر می شود. زمان بهبود در همه نوزادان یکسان نیست.

اگر علائم مدت زیادی ادامه پیدا کند، ترشح و قرمزی بیشتر شود یا پزشک احتمال دیگری بدهد، معاینه تخصصی لازم است. در بعضی موارد، متخصص چشم کودک درمان های بیشتری را پیشنهاد می کند.

باز کردن مجرای اشک با ابزار پزشکی فقط باید توسط پزشک و در شرایط لازم انجام شود و هرگز نباید در خانه امتحان شود.

آیا آبریزش چشم نوزاد خود به خود خوب می شود؟

پرسش های متداول

چرا چشم نوزادم اشک می آید؟

انسداد مجرای اشک، تحریک چشم، عفونت، حساسیت یا وجود جسم خارجی از علت های احتمالی هستند. اگر آبریزش بدون قرمزی و تورم باشد، انسداد مجرای اشک یکی از علت های شایع است.

علت آب آمدن از چشم نوزاد چیست؟

آب آمدن از چشم می تواند به دلیل تولید بیش از حد اشک یا تخلیه نشدن مناسب اشک باشد. یک طرفه یا دو طرفه بودن آبریزش، وجود ترشح و قرمزی به تشخیص علت کمک می کند.

علت اشک چشم نوزاد از یک چشم چیست؟

انسداد مجرای اشک، تحریک موضعی، برگشت مژه یا وجود جسم خارجی می تواند باعث آبریزش یک طرفه شود. اگر این حالت ادامه دار یا همراه با ترشح و قرمزی است، کودک باید معاینه شود.

آیا قی کردن چشم نوزاد طبیعی است؟

مقدار کمی ترشح ممکن است در انسداد مجرای اشک دیده شود، اما ترشح زیاد، زرد یا سبز، قرمزی و تورم می تواند نشانه عفونت باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.

آیا می توان برای آبریزش چشم نوزاد از قطره استفاده کرد؟

بدون تشخیص پزشک از هیچ قطره ای استفاده نکنید. نوع قطره به علت آبریزش و وضعیت چشم بستگی دارد.

آیا آبریزش چشم نوزاد به دلیل گریه است؟

گریه باعث تولید اشک می شود، اما آبریزش مداوم در زمانی که نوزاد گریه نمی کند، باید از نظر انسداد مجرای اشک، تحریک یا عفونت بررسی شود.

آیا آبریزش چشم نوزاد خطرناک است؟

در بسیاری از موارد خطرناک نیست، اما اگر با قرمزی، تورم، درد، تب، ترشح زیاد، حساسیت به نور یا کدر شدن سطح چشم همراه باشد، باید سریع بررسی شود.

آیا آبریزش چشم نوزاد با عفونت چشم ارتباط دارد؟

گاهی آبریزش بخشی از علائم عفونت چشم است، اما آبریزش به تنهایی به معنی عفونت نیست. قرمزی چشم، ترشح غلیظ، تورم و بی قراری احتمال عفونت را بیشتر می کنند.

جمع بندی

آبریزش چشم نوزاد بیشتر به دلیل انسداد مجرای اشک، تحریک چشم یا عفونت ایجاد می شود. اگر اشک شفاف باشد و قرمزی، تورم، درد یا بی قراری وجود نداشته باشد، می توان چشم را با روش صحیح تمیز کرد و وضعیت کودک را زیر نظر گرفت.

برای مراقبت از چشم نوزاد از قطره، پماد، چای، دمنوش، شیر مادر یا داروهای خانگی استفاده نکنید. ترشح زرد یا سبز، قرمزی، تورم، درد، تب، حساسیت به نور و کدر شدن سطح چشم از علائمی هستند که به بررسی پزشک نیاز دارند.