سفالکسین در کودکان و نوزادان: دوز شربت، کپسول و عوارض

خلاصه مطلب

سفالکسین در کودکان یک داروی آنتی بیوتیک پرکاربرد برای مهار عفونت های باکتریایی مجاری ادرار، بافت های پوستی، گوش و گلودرد چرکی است که معمولاً به شکل شربت ۱۲۵ و ۲۵۰ و کپسول های خوراکی تجویز می شود. این دارو اثری بر بیماری های ویروسی مانند سرماخوردگی ندارد و دوز آن باید دقیقاً طبق وزن کودک مشخص شود. در این راهنمای جامع، جدول دوز مصرفی، بررسی عوارض گوارشی، تفاوت شربت آفالکس، نکات مصرف کپسول سفالکسین برای کودکان بزرگ تر و روش های نگهداری دارو را گردآوری کرده ایم.

سفالکسین (Cephalexin) از نسل اول خانواده دارویی سفالوسپورین ها است. این دارو از سنتز دیواره محافظتی باکتری ها جلوگیری کرده و به سرعت باکتری های بیماری زا را در بدن نابود می کند. برای نوزادان و کودکان خردسال شکل پودر برای تهیه سوسپانسیون (شربت) و برای کودکان با سنین بالاتر و نوجوانان کپسول و قرص های خوراکی ۲۵۰ و ۵۰۰ میلی گرمی استفاده می شود.

شربت سوسپانسیون سفالکسین کودکان به همراه سرنگ مدرج دارویی

شربت سفالکسین ۱۲۵ و ۲۵۰ برای کودکان برای چیست؟

بسیاری از والدین با دیدن نسخه پزشک می پرسند شربت سفالکسین دقیقاً چه بیماری هایی را درمان می کند. این دارو برای موارد زیر تجویز می شود:

۱. عفونت های ادراری نوزادان و کودکان

سوزش ادرار، بوی تند ادرار، بی قراری هنگام ادرار و تب بی دلیل معمولاً نشانه های عفونت ادراری هستند. سفالکسین از طریق کلیه ها دفع می شود و غلظت بالای آن در مجاری ادرار باعث ریشه کنی سریع باکتری ها می گردد.

۲. عفونت های پوستی، زردزخم و دمل

زخم های چرکی، زردزخم اطراف لب و بینی، جوش های ملتهب شدید پوستی و عفونت ناشی از گزش حشرات با مصرف این آنتی بیوتیک درمان می شوند.

۳. گلودرد استرپتوکوکی (چرکی) و لوزه

در مواردی که تست گلودرد کودک عفونت باکتریایی را تایید کند یا کودک به پنی سیلین ها حساسیت خفیف داشته باشد، سفالکسین داروی خط اول درمان است.

۴. عفونت های گوش میانی و استخوان

در تورم و التهاب چرکی گوش میانی کودکان یا بعد از آسیب های نیازمند آنتی بیوتیک، به تشخیص پزشک استفاده می شود.

سفالکسین ۱۲۵ برای نوزادان؛ موارد تجویز و نکات ایمنی

پوست، کلیه ها و کبد نوزادان زیر یک سال بسیار حساس هستند. به همین علت برای نوزادان از دوز ضعیف تر یعنی شربت سفالکسین ۱۲۵ استفاده می شود:

شربت سفالکسین ۱۲۵ برای نوزاد جهت درمان عفونت های ادراری خفیف، عفونت بخیه های ختنه در صورت بروز چرک و همچنین عفونت های پوستی تجویز می شود.
مصرف سفالکسین در نوزادان زیر یک ماه باید صرفاً در بیمارستان یا با دستور مستقیم فوق تخصص نوزادان باشد.
حتماً برای خوراندن دارو به نوزاد از سرنگ دارویی بدون سرسوزن استفاده کنید تا دارو در گوشه لپ نوزاد تخلیه شود و نپرد در گلو.

کپسول و قرص سفالکسین ۲۵۰ و ۵۰۰ برای کودکان بزرگ تر

اگر کودک شما بالای ۶ تا ۸ سال سن دارد یا وزن او بالاتر از ۲۵ کیلوگرم است، ممکن است پزشک کپسول یا قرص سفالکسین ۲۵۰ یا ۵۰۰ را تجویز کند:

کپسول سفالکسین ۲۵۰ برای کودکان: معمولاً برای درمان عفونت های متوسط پوستی یا تنفسی تجویز می شود و مصرف آن راحت تر از حجم زیاد شربت است.
کپسول و قرص سفالکسین ۵۰۰: اغلب برای نوجوانان و کودکان با وزن بالا استفاده می شود.
آیا می توان کپسول سفالکسین را باز کرد؟ در صورتی که کودک نتواند کپسول را قورت دهد، می توانید پودر داخل کپسول را در یک قاشق مرباخوری ماست، آبمیوه یا کمپوت سیب حل کرده و بلافاصله به او بدهید. دقت کنید پودر نباید از قبل در مایعات بماند.

اشتباه مرگبار: سفالکسین برای سرماخوردگی و آبریزش بینی

یکی از رایج ترین اشتباهات والدین استفاده از سفالکسین برای سرماخوردگی کودکان است:

بیماری هایی مثل سرماخوردگی، آنفولانزا، گلودرد ویروسی، آبریزش بینی و کرونا ویروسی هستند.
سفالکسین کوچک ترین اثری روی ویروس ها ندارد.
دادن این دارو در زمان سرماخوردگی تنها باعث ضعیف شدن روده کودک، بروز اسهال شدید و مقاوم شدن میکروب های بدن می شود.

جدول دوز شربت سفالکسین بر اساس وزن کودک (هر چند ساعت یک بار؟)

دوز استاندارد سفالکسین روزانه ۲۵ تا ۵۰ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن کودک است که به ۳ یا ۴ نوبت مساوی (هر ۶ یا ۸ ساعت) تقسیم می شود:

وزن کودک	شربت سفالکسین ۱۲۵ (در هر وعده)	شربت سفالکسین ۲۵۰ (در هر وعده)	فاصله زمانی
۵ تا ۷ کیلوگرم	۲ تا ۲.۵ سی سی	توصیه نمی شود	هر ۸ ساعت
۸ تا ۱۱ کیلوگرم	۴ تا ۵ سی سی	۲ تا ۲.۵ سی سی	هر ۶ یا ۸ ساعت
۱۲ تا ۱۷ کیلوگرم	۸ تا ۱۰ سی سی	۴ تا ۵ سی سی	هر ۶ یا ۸ ساعت
۱۸ تا ۲۵ کیلوگرم	حجم دارو زیاد است	۵ تا ۷.۵ سی سی	هر ۶ یا ۸ ساعت
بالای ۲۵ کیلوگرم	استفاده از کپسول	۱۰ سی سی یا کپسول ۲۵۰	هر ۶ یا ۸ ساعت

هشدار: دوزهای فوق راهنمای عمومی هستند. همیشه مقدار دقیق را بر اساس نسخه پزشک تنظیم کنید.

شربت آفالکس ۲۵۰ و برندهای معتبر ایرانی

خیلی از مادران با دیدن نام «آفالکس» نگران می شوند که داروی متفاوتی باشد:

شربت آفالکس (Ofalex): نام تجاری شربت سفالکسین است که توسط داروسازی جابربن حیان در دو غلظت ۱۲۵ و ۲۵۰ میلی گرم تولید می شود.
ماده موثره آفالکس دقیقاً سفالکسین است و هیچ تفاوتی در خاصیت، اثربخشی یا نحوه اثرگذاری با سفالکسین های دیگر ندارد.
برندهای فارابی، عبیدی و دانا نیز همین دارو را تولید می کنند.

عوارض شربت و کپسول سفالکسین و راه های مهار آن

سفالکسین دارویی ایمن است، اما در برخی کودکان عوارض زیر دیده می شود:

۱. عوارض گوارشی و اسهال

شایع ترین عارضه، شل شدن مدفوع و دل پیچه است. برای کنترل این وضعیت:

از پزشک بخواهید قطره یا ساشه پروبیوتیک کودکان تجویز کند.
پروبیوتیک را حداقل با فاصله ۲ ساعته از شربت سفالکسین به کودک بدهید.
مایعات فراوان به کودک بنوشانید.

۲. عوارض سفالکسین ۵۰۰ و دوزهای بالا

در دوزهای بالاتر ممکن است تهوع یا سردرد خفیف ایجاد شود که دادن دارو همراه با غذا یا میان وعده این عارضه را کم می کند.

۳. واکنش های حساسیتی

اگر کودک دچار کهیر پوستی، خارش، تورم دور چشم یا تنگی نفس شد، مصرف دارو را قطع کرده و سریعاً به اورژانس مراجعه کنید.

ویزیت متخصص اطفال و توضیح دوز مجاز سفالکسین به مادر و کودک

روش صحیح درست کردن شربت و نگهداری

۱. شیشه را قبل از افزودن آب خوب تکان دهید تا پودر باز شود.

۲. آب جوشیده سرد شده را تا خط نشانه درج شده روی شیشه اضافه کنید (ترجیحاً در دو مرحله).

۳. شیشه را به مدت یک دقیقه به خوبی تکان دهید تا یکنواخت شود.

۴. شربت تهیه شده باید حتماً درون یخچال نگهداری شود.

۵. ماندگاری این شربت در یخچال حداکثر ۱۴ روز است و بعد از این مدت اثربخشی خود را از دست می دهد و باید دور ریخته شود.

سوالات متداول والدین

اگر به جای شربت ۱۲۵ اشتباهاً شربت ۲۵۰ به کودک دادم چه کنم؟

اگر دوز دارو را دو برابر داده اید، بلافاصله با شماره اورژانس یا مرکز کنترل مسمومیت (۱۴۹۰) تماس بگیرید. نوبت بعدی دارو را به تاخیر بیندازید و به کودک آب فراوان بدهید.

آیا شربت سفالکسین با شیر یا ماست تداخل دارد؟

خیر، برخلاف برخی آنتی بیوتیک ها مانند سیپروفلوکساسین یا تتراسایکلین، جذب سفالکسین تحت تاثیر لبنیات کاهش پیدا نمی کند و می توان آن را با شیر یا ماست به کودک داد.